عرب دی شراب

سولہویں صدی وچ جدوں ترکاں نے جزیرہ نما عرب تے قبضہ کیتا تے کافی دی کھپت پوری سلطنت ِ عثمانیہ وچ پھیل گئی۔ ایس علاقے دے مسلمان نشہ آور مشروب نئیں پیندے سن تے کافی ایہدا ودھیا نعم البدل سی جنھوں ’کاہوے ‘آکھیا گیا جیہدا مطلب سی “عرب دی شراب “۔ ایہہ اکھر عربی زبان دے اکھر قَھُوۃ توں نکلیا تے آپوں ایہہ اکھر قَھِیَ توں کڈھیا گیا جیہدا مطلب “آسودگی “ اے۔ اک ویلا سی پئی کافی پین والا موت دا سزاوار ہوندا۔ سلطنتِ عثمانیہ دے سلطان مراد چہارم قہوہ خانیاں نوں سخت ناپسند کردے سن۔ اوہناں دا خیال سی پئی ایہناں تھانواں تے عوام ایہدے خلاف منصوبے بناندے نیں۔ 1511عیسوی وچ مکہ مکرمہ دے ترک گورنر خیر بیگ نے کافی تے پابندی لا دتی پئی ایہدے نال لوکاں وچ انتہا پسندی دے خیال تحریک پاندے نیں ایس لئی ایہہ اک خطرناک شے اے۔ اوہنوں یقین سی پئی کافی شراب دے برابر اک خطرناک نشہ آور مشروب اے جیہدی قرآن مجید وچ ممانعت آئی اے۔ اوہنے کافی دے سارے ذخیریاں نوں ضبط کر کے ساڑ دتا۔ بہرحال مصر دے سلطان دی سفارش تے ایہہ پابندی ختم کر دتی گئی۔ 1633عیسوی میں سلطان مراد نے استنبول وچ کافی دے استعمال نوں تعزیر دے قابل قرار دتا جیہدی سزا موت ہو سکدی سی۔ اوہدا خیال سی پئی لوک قہوہ خانیاں وچ جمع ہو کے اوہدے خلاف سازشاں کردے نیں۔ اوہنے کافی خریدن تے ویچن والیاں نوں کٹن دا حکم دتا۔ دوجی وار جرم کرن دی سزا ایہہ سی پئی خریدن تے ویچن والے نوں چمڑے دے بیگ وچ بند کر کے سمندر وچ سٹ دتا جاوے۔ پر ایہہ سب کجھ کرن دے باوجود اوہ کافی دی تجارت گھٹ کرن وچ ناکام رہیا۔
سولہویں تے اٹھارہویں صدی دے وچکار کئی یورپی تے مشرقِ وسطیٰ دے حکمراناں نے ایس مشروب تے پابندی لان دی کوشش کیتی۔ سولہویں صدی وچ کیتھولِک کلیسا دے اکثر پادریاں نوں ایہہ یقین سی پئی کافی پین نال کلیسا دے واسیاں وچ برائی پھیل جاوے گی کیوں جے ایہہ بوہت سوادی اے۔ اوہ ایہنوں شیطان نال جوڑدے سن۔ آخر کار پوپ کلیمنٹ ہشتم نے کافی پین دے بعد ایہہ فیصلہ دتا پئی ایہہ اک معمول دا مشروب اے۔ اوہناں نے ایہنوں بوہت پسند کیتا ایتھوں تک پئی ایہنوں بپتسما دے دتا۔ پوپ دے ایس مبارک فیصلے دے بعد کافی دی تجارت یورپ وچ چمک گئی۔

ہن سارے مذہباں وچوں صرف تن مسیحی فرقے کافی نئیں پیندے۔ ایہہ مورمن کلیسا، سیونتھ ڈے ایڈونٹسٹ تے راسٹا فیرین نیں۔ اوہناں دا خیال اے پئی گرم مشروب صحت لئی ٹھیک نئیں۔ مورمن عقیدے دے لوک کافی نہ پین دی اک سادہ دلیل دیندے نیں: سانوں یقین اے پئی نبی جوزف سمتھ نوں خدا ولّوں وحی آئی سی کلیسا نوں اک مخصوص خوراک لین دی ہدیت دیو۔

[جوزف سمتھ جونیئر (23 دسمبر 1805 توں 27جون 1844) ایہہ اک امریکی مذہبی آگو سن۔ اوہنے مورمونیت تے اک فرقے دی نیہہ رکھی۔ سمتھ نے 24 سال دی عمر وچ “مورمن دی کتاب “ چھاپی۔ ایہدے بعد اوہ ہور 14 ورھے زندہ رہیا۔ موت ویلے اوہدے پیروکاراں دی تعداد ہزاراں وچ سی۔ اوہدا مذہب اج تک زندہ اے تے پوری دنیا وچ اوہدے پیروکار لکھاں دی تعداد وچ نیں۔]

قہوہ خانے سماجی تھانواں سن
کافی دوجے مشروباں توں وکھری سی کیوں جے ایہنوں عوامی قہوہ خانیاں وچ پیتا جاندا سی جیہڑے مشرقِ وسطیٰ توں لے کے افریقہ تک پھیلے ہوئے سن۔ لوک ایتھے سرور لین آندے سن نالے اوہناں دا مقصد سماجی رابطیاں نوں ودھانا تے دن بھر دیاں اہم ترین خبراں توں واقف ہونا وی سی۔ 1675 عیسوی وچ قہوہ خانیاں جیہاں تھانواں پورے برطانیہ وچ پھیل چکیاں سن۔ ایہناں قہوہ خانیاں نوں باقاعدہ نام دتا گیا۔ مثلاً: ٹَرک ہیڈ، دی یروشلم کافی ہاؤس، سلطانیس وغیرہ۔

اج دے جدید دور دے قہوہ خانے /کافی ہاوس دیاں خصوصیتاں کسے شراب خانے / بار یا ہو ٹلاں نال ملدیاں جلدیاں نیں ، مگر ایہ اک کیفے ٹیریا توں مختلف نیں ، مشرق وسطی تے مغربی ملکاں دے او علاقے جتھے مغربی ایشیا توں لڈ کے آن والے لوک آباد نیں ، اوتھے دے کئی قہوہ خانے " شیشہ " وی پیش کردے نیں ، عراقی ،عربی ،یونانی تے ترکی زباناں چ اینوں " نارگیل" کیندے نیں (خیال رے کہ اردو چ بانس یا سینٹے دی نلکی نوں نرکل آکھدے نیں ،کی رشتہ اے پتا نیں ) جدکہ اردو اور ہندی چ اینوں "حقہ" کیندے نیں ،حقے چ خوشبو دار تمباکو پیتا جاندا اے ۔
ایسپریسو وی کافی اے ،اس دی تیاری مختلف اے ، ایسپریسو بار کافی ہاؤس دی اک قسم اے ،اس چ ایسپریسو تے ایسپریسو نال تیار شدہ مشروبات پیش کیتے جاندے نیں ۔
ایسپریسو عام کافی توں ایس لحاظ نال مختلف اے کہ ایہ کافی دے بیجا ں دے چورے توں نئیں بلکہ بہت بریک پسی ہوئی کافی توں بنائی جاندی اے ،اینوں بھاپ دے دباو چ تیار کیتا جاندا اے ،ایس چ کیفین زیادہ ہوندی اے ، عام کافی چھ توں باراں اونس دی پیا لی چ پتیی جاندی اے ،جد کہ ایسپریسو اک اونس دی پیا لی چ ۔
ثقافی لحاظ ناں قہوہ خانے /کافی ہاوس وڈے پیمانے تے سماجی رابطیاں دے مرکز نیں ،کافی ہاوس دے پرچھاویں وچ لوک اک جگہ کٹھے ہو سکدے نیں ،جتھے گل بات ،لکھنا پڑنا ،اک دوسرے نال تفریح تے وقت گزاری ہوندی اے ،چاہے لوک کلے ہن یا ٹولیاں دی شکل چ ہن ،وائی فائی دا استعمال عام ہون توں بعد کافی ہاوس اپنے گاہکاں نوں انٹرنیٹ دی سہولت وی دین لگے نیں ،تاکہ لوک اپنے لیپ ٹاپ تے ٹیبلیٹ استعمال کر سکن ،کافی ہاوس اپنے مستقل گاہکاں نوں غیر رسمی کلب دی طرح خدمتاں پیش کردا اے ،1950 اور 1960 چ کافی ہاوس چ موسیقی ،گلوکاری تے شاعری دا خصوصا شام دے وقت اہتمام کیتا جاندا سی ۔