شراب: مزه زوراں یا سزا کشاں
اسلام ءِ تہا شراب حرام اِنت، اللہ تعالیٰ ءُ آئی ءِ رسول ءَ سک گشتگ کہ شراب ءَ چہ دور بہ بئے۔ اگاں ما شراب ءِ بابت ءَ راستی ءَ زانگ لوٹیں ءُ راجدپتر ءِ وسیلگاں بچاریں گڑا ما گندیں کہ شراب اولی رند ءَ مشرقی یورپ ءَ "جارجیا " ءِ ملک ءَ "کوہ قاف" ءِ دمگ ءَ 7000 ءَ بگر داں 5000 سال پیسر چہ مسیح ءَ آست بوتگ۔ آنہی ئا شہ پیشا دگہ جاہے ءَ شراب آست کنگ بیثغ اث، بلے ھمے بابت ءَ ہچ وڑیں ثبوت نہ رستگ۔ چہ ھما وھد ءَ انسان دکتر انگور یا مئے حساب ءَ ام الخبایث ءِ آماچ بوتگ۔
تاریخ ءِ تہا بار بار ما گندیں کہ زبردستیں شراب ءِ ورگ ءِ سوب ءَ مردم یا پہ ہچ کارے ئا لائک نہ اث یا وتی جان ءِ قربانی داتگ۔ ءُ ما اخبارانی تہا ھم شراب ئے کارنامہ پڑھغ ئا رونت۔ برصغیر ءِ تہا اے درگت ءَ ترسناک تریں ھال ایش انت کہ زہریں شراب ءِ ورگ ءَ چم ءِ گار سوب بوتگ۔ مغربی ملکاں تہا شراب ءَ پدریں رنگے ءَ ورگ بیت ءُ لہتیں موہاں بازیں شرابے ورغ بیت۔ بلے اے ھم یک راستی یے کہ اودا مروکیں مردمانی سرا جوانیں چمّے نہ چارگ بیت۔ ءُ ھما مردم کہ ھر روچ شراب ءِ ورگ ءَ چہ مست بنت، مردم چہ آھاں رکّگ ءَ بندات کن اَنت۔ بیا اِت چاریں کہ اے درگت ءَ طبی ماہرین چے گشگ ءَ اَنت۔ ھاسیں رنگ ءَ مغربی ملکاں:
لکشمی لاٹیمر ، ماہر ءِ میڑک و گٹ(گیسٹرو اینٹرولوجسٹ) ءِ گشگ انت کہ شراب ءِ نشہ ءِ آماچیں مردم اے راستی ءَ اشکنگ نہ لوٹ انت۔کہ شراب مئے بدن، مئے دماغ، دل ءُ مدافعتی نظام ءِ سرا نقصان دہ اثرات کنت۔ گیسٹرو اینٹرولوجسٹ ءِ زانتکار ءَ من تفصیل ءَ گوں گپ جت کناں کہ شراب ہاضمہ ءِ نظام ءَ چون تباہی یے آرگ ءَ اِنت۔ ہاضمہ ءِ نظام ءَ گریوا، پیٹ، لبلب، جگر، ءُ مزنیں آنت ھوار انت۔ ادا من گشگ لوٹاں کہ اے گپ سک جیڑگ ءِ گپ اِنت کہ مرچی ورنا مزنیں کساسے ءَ شراب ءِ نیمگ ءَ راجیگ بوھگ ءَ اَنت۔ منی نوکیں نادراہ گیشتر سی سال ءِ مردم اَنت۔ چوش کہ شراب، ہر وڑیں مقدار ءَ کھپت، بازیں وڑ ءَ معدے ءِ جان سلامتی ءَ تباہ کنت، ءُُ ایشی ءِ آسر سک سنگین بوت کنت۔ چوناھا امریکہ ءَ شراب ءِ ورگ ھرابیں چیزے نہ زانگ بیت پمیشکا اودا ڈاکٹراں یک انچیں رہبندے ایر کتگ کہ اے کساس ءَ شراب ءِ ورگ ءَ ھچ ردی نیست۔ اے رہبند ءِ رد ءَ 12 اونس بیئر، 5 اونس شراب یا 8 اونس جَوءَ شراب(مالٹ) ءِ ورگ ءَ یک روچے ءِ واستہ محفوظیں خوراک لیکگ بیت۔
(اونس وزن ءِ یک یونٹے کہ انگریزی ءِ نظام ءَ گیشتر کارمرز بیت۔ یک اونسے نزیک ءَ 28.35 گرام ءِ برابر اِنت۔)
غذائی رہبندانی رد ءَ مردیناں روچے دو رند ءَ چہ دیم ءَ داتگیں اونس ءِ ورگ بوت کنت ءُ جنین آدماں روچے یک رندے ءَ چہ گیش دست مہ جنت۔ اے حساب ءِ رد ءَ مردین یک ہفتگے ءَ ایوک ءَ 14 دوز زرت کن اَنت ءُ جنین آدم چہ ھپت ءَ گیش نہ زور اَنت۔
شراب ءِ گوں سیادی داروکیں ہاضمہ ءِ جیڑہ
1۔ جگر ءِ نادراہیاں: چربی جگر، موٹک جگر: اے جگر ءِ تہا چربی ءِ جم بوھگ ءِ سوب ءَ بیت۔ اے پکّا درمان بیث کنت، ھنچو ایشی ئے ھیالداری نہ بیثہ گڑا اے سوزش ئے سوب چربی بیث کنت۔ ءِ جگر ءِ دو وڑ اَنت: یکے ترنداپ ءَ گوں سیادی نہ دار اِیت ءُ دومی ترنداپ ءِ گیشیں ورگ ءِ سوب ءَ بیت۔ جگر ئے سوزش(ہپاٹائٹس) اے دوئیں جاوراں ممکن اِنت۔ بلے اے گپ ءَ دل ءَ بہ دار اِت کہ شراب ءِ گیشیں ورگ ءِ سوب ءَ بوتگیں سوزش جگر ءَ سک نگیگ کنت ءُ اگاں برجاہ بہ بیت گڑا جگر ءِ سرا ٹپ ءُ ٹور یلہ دات کنت۔ بلے اگاں جگر ءِ سر ءَ چہ ٹپ ءُ ٹور ءُ تاوان گیشتر بہ بنت گڑا اے نادراھی لاعلاج بوت کنت۔ جگر ئے سختی (انگریزی ءَ ایشی ءَ سروسس گُش اَنت)، ایشی ئے مطلب ایں کہ جگر کسان و ہشک بیث۔ اے چہ ھون ءِ جمگ، زردی، معدے ءِ ھون ءِ رچگ ءُ جگر ءِ نادراھی ءِ سوب بیت۔ اے گپ پک انت کہ ٹپی ئیں جگر وتی کار ءَ سرجم نہ کنت۔ تئی جند ئے ہر عضو کہ دائمی سوزش ایں آ تئی شومَک کینسر ئے خطرہ ئا گیش کنت۔ ءُ جگر ءِ معاملہ ءَ اگاں سوزش برجاہ اِنت ءُ جگر ءِ سرا زھر ءُ زھر ءِ ھال دیم ءَ کیت گڑا جگر ءِ کینسر ءِ ھترہ سک باز گیش بیت۔ نوں اگاں ما علاج ءِ بابت ءَ گپ بہ جنیں گڑا شدید سروسس ءُ جگر ءِ کینسر ءِ نادراہانی واستہ جگر ءِ پیوندکاری کنگ بیت۔جگرءِ سرطانی مریضءَ جگرءِ پیوند کاریءَ امکان اَنت. بلے پیوندکاری ءِ گوں بازیں طبی پیچیدگیاں ہمگرنچ انت۔ اے گپ ءَ ابید۔ اگاں ما مرچی (2024) ءِ ھرچ ءَ بہ زوریں گڑا مارا سئے ملین ءَ بگر داں پنچ ملین کلدار ءِ زلورت اِنت۔ جگر ءِ کینسر ءِ دگہ درمانانی تہا مدافعتءِ علاج(امیونو تھراپی) ، شعاعءِ درمان(ریڈی ایشن تھراپی)، نشاندہیءَ دوا درمانیءَ، ءِ کیمیاوی اِلاج ھوار انت۔
2- پٹکءِ سوزش: پٹک ہاضمہ ءِ گواراندگاں (انزائمز) جوڑ کنت کہ ورگ ءِ ٹوٹگ ءَ کمک کنت۔ پٹک شکر بندگءَ (انسولین) پیدا کنت" یا "شکر سراگءَ ہم جوڑ کنت، کہ خون ءِ شکر ءِ سطحءَ سراگ و برچسپ بہ کنت۔ شراب ءِ ورگ ءَ چہ پانگھ (لبلب) ءِ تہا سوزش بیت۔ پانگھ چمڑنگ(پینکریٹائٹس) ءِ علاج بوت کنت۔ البت، وھد ءِ گوزگ ءَ گوں، شراب ءِ گیشیں ورگ ءَ چہ ھما جاور دیم ءَ کیت کہ آ چہ ھما ھال ءَ دیم ءَ کیت کہ چہ ایشی ءَ چہ دیم ءَ یا بار باریں سوزش ءِ ٹپّ ءُ ٹور بنت ءُ پانگھ ءِ اے سوزش دائمی بوت کنت؛ نتیجہ ءِ رد ءَ پانگھ جوانیں وڑے ئا کار نہ کنت۔ پانگھ ءِ دائمی سوزش ءِ علاج نہ بیت۔ علاج شراب ءِ بند کنگ ءُ علاماتانی سرا دلگوش دیگ ءِ سرا مشتمل اِنت، چوش کہ اگاں درد بوت گڑا درد ءِ دوا دیگ۔ اگاں پانگھ ءِ تہ ءَ ورگ ءِ ٹوٹگ ءِ واستہ ھما وڑیں انزائم پیداک نہ بوھگ ءَ اَنت گڑا نادراہاں 'پانگھ ءِ انزائم' ءِ گولی دیگ بنت۔ پانگھ ءِ (کوہنیں) سوزش ذیابیطس ءِ سبب جوڑ بیت ءُ پانگھ ءِ کینسر ءِ خطرہ ءَ گیش کنت۔
3. مری ءِ جیڑہ: شراب ءِ ورگ ءَ چہ گانگ ءِ ( گریوا ءَ چہ میڑک ءَ روت) تہا بازیں جیڑہ دیم ءَ کیت۔ شراب ءِ سبب ءَ گریوا ءِ چیریں بہر ءَ دھڈ "اسفنکٹر" (یک گولانی پٹھہ یے کہ گریوا ءِ کش ءُ گور ءَ اِنت ءُ حالانی ضرورت گریوا ءَ پچ ءُ بند کنت) ءَ را متاثر کنت۔ اے ژور(معدہ) ءَ چہ گیشتر تیزاب ءَ چہ گریوا ءَ درکپت کنت۔ چے ایں پُگءَ میڑکءَ (معدہ) تئی غذائی نالیءَ زیادہ تیزاب رسیت ہنت۔ پرچا کہ گریوا ءِ تیزاب ءِ ھلاپ ءَ ھچ وڑیں رکھینگ نیست، چوش کہ میڑک ءِ تہ ءَ رت ءِ پوستک ھست کہ میڑک ءَ تیزاب ءَ چہ رکھین ایت، تیزاب ءِ سبب ءَ گریوا ءِ تہ ءَ سوزش ءُ آزار ءِ سبب جوڑ بیت۔ اے زہرین بازگشت (ایسڈ ریفلوکس) ایں وھد ءِ گوزگ ءَ گوں ، زہرین بازگشت ءَ سنگینیں جیڑھ ءُ جنجال دیم ءَ کیت ءُ کینسر ءِ سبب جوڑ بیت کنت۔ گریوا ءِ کینسر ءِ دو وڑ اَنت۔ یک سطحینک خلیاتی سرطانک، شراب ءُ سگریٹ نوشی ءَ گوں بندوک اِنت۔ ءُ دومی غدودیانی پوستک ءِ کینسر اِنت کہ شراب ءِ ورگ ءِ سبب ءَ نہ بیت۔ گریوا ءِ کینسر ءِ علاج ءَ سرجری، تابکاری ءُ دوازی جنگ(کیموتھراپی) ھوار اِنت۔ کل گریوا کینسر ءِ نادراہانی تہ ءَ تھنا 20 در سد پنچ سال ءَ زندگ بوت کن اَنت۔
4- گواڑسر (کولن کینسر): کولون کینسر ءِ شرح مرچی گیش بوھگ ءَ انت، ءُُ اے کینسرءِشرح گیشتر کسانیں مردمانی تہا گندگ بیت۔ اے سبب انت کہ نوں مردماں 50 سال ءِ بدل ءَ 45 سال ءِ عمر ءَ اسکریننگ کنگ ءِ شور دیگ بوھگ ءَ انت۔ گندگ ءَ اے رجحان زند ءِ رہبند ءُ چاگردی سبباں چہ پیداک بوتگ۔ ما اے ہم زانیں کہ شراب ءِ ورگ ءَ چہ کولون کینسر ءِ خطرہ گیش بیت۔ رضاکارانہ کینسر ءِ تنظیم شراب ءَ چہ سرجمیں پرہیز ءِ تجویز کن اِنت۔ بلے نوں ھم ھما کہ گْوش اَنت :"اے کافر ءَ چہ رکّگ نیست کہ گوں دپ ءَ بندوک اِنت۔ آہاں اے گپ سرپد بہ بیت کہ شراب ءِ ہر پیالگ کہ آہاں ورگ ءَ انت آہاں کولون کینسر ءِ نزیک ءَ آرگ ءَ انت۔
5۔ معدے ءِ چپ ءُ چاگرد ءِ سوزش ءُ ورم: اگرچہ شراب اے سوزش ءُ ورم ءِ مستریں سبب نہ اِنت بلے شراب ءِ گیشیں ورگ ءَ چہ پھٹک ءِ جھلی ءِ سرا براہ راست زہریلا اثر کپیت کہ چہ ایشی ءَ درد ءُ گسک ءِ سبب جوڑ بیت کنت ءُ اے میڑک ءِ کڑک ءِ سبب جوڑ بیت کنت۔ شراب ءِ ورگ ءَ کم کنگ ءَ لہتیں فائدہ بوت کنت ہن اے گپ ہم راست انت کہ مدام ءُُ باقاعدہ شراب ءِ ورگ ءَ خطرہ است انت ءُُ ہمے وڑا کہ شدت گیش بیت گڑا علاج گیشتر مشکل ءُُ گران بیت۔ لکشمی لاٹیمر نبشتہ کنت کہ من وتی نادراہاں ھما گپ ءَ گُشاں کہ شراب ءَ چہ ھرچ وڑ ءَ کہ بوت کنت دور بہ بئے ءُ اگاں بند کنگ گران اِنت گڑا وتی ڈاکٹر ءَ بہ گند۔