شراب: خوند که عذاب؟
په اسلام کې شراب حرام دي، او الله تعالی او د هغه رسول ﷺ پرې کلک بندیز لګولی دی. د دې نه د ځان ساتل د ایمان برخه ده. که موږ د شراب د تاریخ او حقیقت لور ته نظر واچوو، نو څرګندېږي چې شراب تر ټولو لومړی د ختیځې اروپا د قفقاز د غرونو په سیمه کې، د جارجیا په هېواد کې، شاوخوا اووه زره نه تر پنځه زره کاله ق.م مخکې جوړېده. تر دې وړاندې د دې جوړېدو ثبوت له بل ځای نه دی موندل شوی. له هماغه وخته انسان د “انګور د لور” — یعنې زموږ په دیني اصطلاح ام‌الخبايث — عاشق شو.
په تاریخ کې ډېر مثالونه شته، چې خلک د شراب څښلو له امله بې‌کار، ناروغ یا مړه شوي. نن هم په اخبارونو کې بیا بیا لولو چې “زهرجن شراب څښلو نه وروسته د چا نظر ختم شو” يا “ډله مړه شوه”. په لوېديځو هېوادونو کې شراب په ازاده توګه څښل کېږي، خو خلک هغه کسان چې هره ورځ مست وي، بد ګڼي او ترې ځان ساتي.
د طب ډاکټران څه وايي؟
ډاکټره لکشمي لټیمر، د معدې او کولمو ماهره، وايي:
“د شراب شوقيان دا خبره نه مني چې الکحول زموږ پر بدن بد اغېز کوي — په مغز، زړه او د بدن په دفاعي نظام باندې. زه ښه پوهېږم چې الکحول څنګه د هاضمې نظام ورانوي، چې پکې د خوړو نل، معده، لبلبه، ځیګر او لویه کولمه شامله ده.”
هغې زياته کړه:
“نن سبا ډېر ځوانان شراب ته مخه کوي. زما ډېری نوي مريضان د ۳۰ کالو په عمر دي. هر ډول الکحول د معدې روغتيا ته زیان رسوي، او که دوام وکړي نو پایلې یې خطرناکې وي.”
په امريکا کې ډاکټران يو حد ټاکلی دی چې څومره څښل بې‌ضرره بلل کېږي:
• ۱۲ اونس بير،
• ۵ اونس شراب،
• يا ۸ اونس مالټ مشروب.
د اصولو له مخې، سړي کولای شي په ورځ کې تر دوو پورې او ښځې يوازې يوه حصه وڅښي. يعنې سړي په اونۍ کې ۱۴ ځله او ښځې ۷ ځله نه زيات.
الکحول او بدن
۱. د ځیګر ناروغۍ:
الکحول د فربه ځيګر سبب کېږي، چې پکې د ځیګر چاپېره چربي ډېره شي. که علاج ونه شي، دا د سوزش او وروسته د “صلابت ځیګر” (cirrhosis) لامل کېږي. دا ناروغي وروسته د وينې د بندېدو، زېړې، معدې د ويني، او سرطان سبب ګرځي.
په ۲۰۲۴ کال کې د ځیګر د پيوند (transplant) بيه ۳۰ نه تر ۵۰ لاکه روپو پورې ده. د علاج طريقې پکې شته: د بدن دفاعي درملنه (immunotherapy)، شعاع درملنه (radiation therapy)، هدف لرونکي درمل، او کيمياوي علاج.
۲. د لبلبې سوزش (pancreatitis):
لبلبه د خوراک د هضم لپاره انزايمونه جوړوي او انسولين توليدوي. الکحول دا غړی زيانمنوي او پکې سوزش راولي. دا حالت وروسته دايمي کېدای شي، ذیابیطس پيدا کوي او د سرطان خطر زياتوي. علاج پکې دا دی چې شراب پرېښودل شي او درد او نښې په درملو کنټرول شي.
۳. د خوړو نل (esophagus):
الکحول د نل لاندې عضله کمزورې کوي، له دې امله د معدې تیزاب بېرته پورته راځي، چې دا حالت “اسيد رفليکس” بلل کېږي. دا د سوزش، درد او وروسته سرطان سبب کېږي. د نل سرطان دوه ډولونه لري — يو د شراب او سګرېټ له امله، بل د نورو علتونو له کبله.
۴. د لویې کولمې سرطان:
د لویې کولمې سرطان په ځوانانو کې هم زيات شوی دی. ډاکټران مشوره ورکوي چې د ۴۵ کلنۍ نه وروسته د معاينې عادت جوړ کړئ. الکحول دا خطر زياتوي. هغه څوک چې وايي “نه پرېښودای شم”، هغوی دې پوه شي چې هر جام يې د سرطان لور ته بيايي.
۵. د معدې التهاب:
ډېر شراب د معدې لعابي پرده سوځوي، د درد، اپهارې او د ناسور سبب کېږي.
وروستۍ خبره
که څوک شراب کم کړي، ممکن لږه ګټه وکړي، خو که دا عادت دوام وکړي، نو زيانونه يې نه ختمېدونکي دي — علاج يې ګران، ستونزمن او اوږد کېږي.
ډاکټره لټیمر وايي:
“زه خپلو مريضانو ته وايم، د شرابو نه څومره لرې کېدای شئ، لاړ شئ. که پرېښودل درته سخت وي، له خپل ډاکټر سره مشوره وکړئ.”
نو وليدل مو، د لوېديځ ډاکټران هم د شرابو د بديو اعتراف کوي. موږ مسلمانانو ته خو دا خبره له ډېره وخته د قرآن او سنت له لارې معلومه شوې ده.
(مننه: کائزر پرميننټې)